Jak naliczyć odsetki i rekompensatę 40/70/100 euro?

Wielu przedsiębiorców traktuje niezapłaconą fakturę jako roszczenie o kwotę z dokumentu. Tymczasem w obrocie między firmami do należności głównej dochodzą odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensata 40, 70 lub 100 euro, należne z mocy ustawy, bez wezwania i bez wykazywania kosztów. Poniżej wyjaśniamy, jak naliczyć odsetki za opóźnienie w płatności, od kiedy liczyć termin, ile wynosi rekompensata i jak ująć obie pozycje w wezwaniu oraz pozwie.

Spis treści:

• Odsetki ustawowe a odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych
• Wysokość odsetek w 2026 roku
• Rekompensata 40/70/100 euro jako stały element roszczenia
• Termin wymagalności a początek naliczania odsetek
• Obliczenie odsetek i rekompensaty krok po kroku
• Odsetki i rekompensata w wezwaniu do zapłaty i pozwie

Odsetki ustawowe a odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych

Wybór rodzaju odsetek decyduje o wysokości roszczenia. Odsetki ustawowe za opóźnienie z art. 481 Kodeksu cywilnego to stopa referencyjna NBP plus 5,5 punktu procentowego; stosuje się je m.in. wobec konsumentów.

Dla faktur między przedsiębiorcami właściwe są odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych z ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Ich stawka to stopa referencyjna NBP plus 10 punktów procentowych (plus 8, gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy). Transakcją handlową jest odpłatna dostawa towaru lub usługi między przedsiębiorcami. Dzięki temu wierzyciel B2B nalicza wyższe odsetki niż według reguł ogólnych i nie musi wcześniej wzywać dłużnika do zapłaty.

Wysokość odsetek w 2026 roku

Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych 2026 ustala się według stopy referencyjnej NBP z 1 stycznia (pierwsze półrocze) i z 1 lipca (drugie półrocze); zmiany stóp w trakcie półrocza nie wpływają na stawkę.

Aktualne stawki wyglądają następująco:

• 1 stycznia–30 czerwca 2026 r.: 14% rocznie (12% wobec publicznych podmiotów leczniczych),
• 1 lipca–31 grudnia 2026 r.: 13,75% rocznie (11,75% wobec publicznych podmiotów leczniczych), zgodnie z obwieszczeniem w M.P. z 2026 r. poz. 642,
• odsetki ustawowe za opóźnienie według Kodeksu cywilnego: 9,25% rocznie od 5 marca 2026 r.

Różnica między 9,25% a 13,75% przy fakturze na 50 000 zł i rocznym opóźnieniu to ponad 2 200 zł.

Rekompensata 40/70/100 euro jako stały element roszczenia

Rekompensata 40 euro za nieopłaconą fakturę wynika z art. 10 tej samej ustawy. Jej wysokość zależy od wartości świadczenia pieniężnego: 40 euro przy należności do 5 000 zł, 70 euro przy należności powyżej 5 000 zł, ale niższej niż 50 000 zł, oraz 100 euro przy należności równej lub wyższej niż 50 000 zł.

Rekompensata przysługuje od dnia nabycia prawa do odsetek, bez wezwania i bez dowodu poniesienia kosztów. Kwotę euro przelicza się według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności. Należy się od każdej faktury osobno, a przy płatności w częściach od każdej niezapłaconej części. Gdy rzeczywiste koszty odzyskiwania należności, np. honorarium firmy windykacyjnej, przewyższają ryczałt, wierzyciel może dochodzić nadwyżki.

Termin wymagalności a początek naliczania odsetek

Pytanie od kiedy liczyć odsetki od niezapłaconej faktury ma prostą odpowiedź: od dnia następującego po terminie płatności do dnia zapłaty. Przy terminie 15 czerwca pierwszym dniem naliczania jest 16 czerwca.

Gdy strony nie ustaliły terminu, odsetki przysługują po 30 dniach od spełnienia świadczenia przez wierzyciela. Termin umowny między przedsiębiorcami nie powinien przekraczać 60 dni, a gdy dłużnikiem jest duży przedsiębiorca wobec firmy z sektora MŚP, limit ten jest bezwzględny; przy terminie dłuższym niż dopuszczalny odsetki nalicza się po 60 dniach od doręczenia faktury. Data wymagalności wyznacza też miesiąc kursu euro dla rekompensaty.

Obliczenie odsetek i rekompensaty krok po kroku

Wzór: kwota należności × stawka roczna × liczba dni opóźnienia / 365; przy zmianie stawki okres dzieli się na części. Przykład: faktura na 12 300 zł z terminem płatności 15 czerwca 2026 r., niezapłacona do 31 sierpnia 2026 r.

• 16–30 czerwca (15 dni) przy 14%: 12 300 × 0,14 × 15 / 365 = 70,77 zł,
• 1 lipca–31 sierpnia (62 dni) przy 13,75%: 12 300 × 0,1375 × 62 / 365 = 287,28 zł,
• odsetki łącznie: 358,05 zł,
• rekompensata: 70 euro (przedział 5 000–50 000 zł) po kursie NBP z 29 maja 2026 r.; przy przykładowym kursie 4,25 zł to 297,50 zł.

Roszczenie wzrasta z 12 300 zł do około 12 955 zł, a odsetki biegną dalej do dnia zapłaty. Kurs euro pobiera się z tabeli A NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności faktury: przy terminie płatności 15 czerwca 2026 r. jest to 29 maja 2026 r., ponieważ 30 i 31 maja przypadają w weekend.

Odsetki i rekompensata w wezwaniu do zapłaty i pozwie

Wiedza o tym, jak doliczyć odsetki i rekompensatę do wezwania, przekłada się na siłę negocjacyjną. W wezwaniu wskazuje się należność główną, odsetki wyliczone na dzień pisma z podaniem stawki i okresu, rekompensatę z datą kursu NBP oraz zastrzeżenie, że odsetki biegną do dnia zapłaty. Dłużnik widzi wtedy realny koszt dalszej zwłoki.

W pozwie żąda się należności głównej „wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia [następnego po terminie płatności] do dnia zapłaty”, a rekompensatę ujmuje jako odrębną kwotę w złotych z wyliczeniem i wydrukiem kursu NBP. Rekompensata również ulega przedawnieniu, więc nie powinna być pomijana w pozwie.

Prawidłowe naliczenie odsetek i rekompensaty zmienia niezapłaconą fakturę w roszczenie o pełnej wartości. Wierzyciel, który nie chce sam pilnować wyliczeń i zmian stawek, może zlecić sprawę firmie windykacyjnej DKOW. Doliczymy odsetki i rekompensatę do Twojego roszczenia: zgłoś dług w ramach windykacji należności B2B.

FAQ

Sprawdź również

• Przedawnienie niezapłaconych faktur w B2B w 2026 – wpis wyjaśnia, kiedy roszczenie z faktury traci ochronę sądową i jakie działania przerywają bieg przedawnienia.
• KSeF obowiązkowy od 1 lutego 2026: jak e-faktury wpływają na windykację faktur – wpis opisuje, jak potwierdzenie doręczenia e-faktury wzmacnia pozycję wierzyciela.
• Zmiany w KPC od 1 marca 2026, a windykacja długu – wpis omawia nowe zasady doręczeń i przesłuchania stron w sprawach o zapłatę.
• Jak skutecznie odzyskać dług od kontrahenta, który unika kontaktu? – wpis przedstawia narzędzia prawne i negocjacyjne wobec dłużnika, który nie odpowiada na wezwania.
• Windykacja polubowna czy sądowa – co wybrać przy rosnących zaległościach klientów? – wpis porównuje koszty, czas i skuteczność obu ścieżek odzyskiwania należności.

Sprawdź ofertę

• Windykacja należności B2B – odzyskiwanie niezapłaconych faktur z pełnym naliczeniem odsetek i rekompensaty, od etapu polubownego po egzekucję.
• Zakup wierzytelności – sprzedaż przeterminowanych faktur w zamian za gotówkę bez prowadzenia postępowania sądowego.
• Windykacja z wykorzystaniem narzędzi prawa karnego – działania wobec dłużników, którzy celowo ukrywają majątek lub zaciągali zobowiązania bez zamiaru zapłaty.