Przedawnienie długu: kiedy dług się przedawnia? (terminy)

• Przedawnienie długu: co oznacza w praktyce
• Terminy przedawnienia długu: 6, 3 i 2 lata
• Jak liczyć termin przedawnienia roszczenia
• Co przerywa bieg przedawnienia długu
• Co zrobić, gdy termin przedawnienia się zbliża

Wielu przedsiębiorców zakłada, że niezapłaconą fakturę można odzyskać w dowolnym momencie. W rzeczywistości każde roszczenie ma swój termin ważności, po którego upływie dłużnik może skutecznie uchylić się od zapłaty. Przedawnienie długu w prawie polskim następuje co do zasady po 6 latach, dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą po 3 latach, a dla wybranych umów już po 2 latach. Poniżej znajduje się zestawienie terminów, zasad liczenia biegu przedawnienia oraz działań, które pozwalają go przerwać.

Przedawnienie długu: co oznacza w praktyce

Zgodnie z art. 117 Kodeksu cywilnego roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu dług nie znika, ale staje się tzw. zobowiązaniem naturalnym. Oznacza to, że dłużnik nadal może zapłacić dobrowolnie, jednak może też podnieść zarzut przedawnienia i skutecznie uchylić się od zapłaty.

Powstaje wtedy pytanie, czy trzeba spłacać przedawniony dług. Formalnie zobowiązanie nadal istnieje, więc dobrowolna spłata jest w pełni możliwa. Sąd nie zmusi jednak dłużnika do zapłaty, jeśli ten powoła się na przedawnienie, a w sprawach przeciwko konsumentom bada przedawnienie z urzędu. W efekcie brak reakcji w odpowiednim czasie oznacza w praktyce utratę pieniędzy.

Terminy przedawnienia długu: 6, 3 i 2 lata

To, ile lat do przedawnienia faktury b2b oraz innych roszczeń, określa art. 118 Kodeksu cywilnego. Termin zależy od charakteru roszczenia, a nie od jego wysokości. Ustawodawca przewidział trzy podstawowe okresy:

• 6 lat to termin ogólny dla roszczeń cywilnych powstałych po 9 lipca 2018 r.
• 3 lata obowiązują dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz roszczeń o świadczenia okresowe, takich jak odsetki czy czynsz.
• 2 lata dotyczą wybranych umów, między innymi sprzedaży w zakresie działalności sprzedawcy oraz umowy o dzieło.

W relacjach B2B kluczowy pozostaje termin 3-letni, jednak przy części transakcji sprzedażowych zastosowanie może mieć krótszy okres 2 lat. Właśnie dlatego każdą należność warto oceniać indywidualnie.

Jak liczyć termin przedawnienia roszczenia

Pytanie, jak liczyć termin przedawnienia roszczenia, sprowadza się do ustalenia momentu wymagalności. Bieg terminu rozpoczyna się w dniu, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli najczęściej dzień po upływie terminu płatności wskazanego na fakturze.

Od 9 lipca 2018 r. obowiązuje dodatkowa zasada: koniec terminu przedawnienia dłuższego niż 2 lata przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. W praktyce oznacza to, że trzyletni termin liczony od faktury z marca 2023 r. upłynie dopiero 31 grudnia 2026 r.

Przy fakturach cyklicznych każda ma własny termin przedawnienia. Część należności może być już przedawniona, podczas gdy nowsze pozostają w terminie do dochodzenia, dlatego portfel faktur wymaga monitorowania pozycja po pozycji.

Co przerywa bieg przedawnienia długu

To, co przerywa bieg przedawnienia długu, określa art. 123 Kodeksu cywilnego. Po zdarzeniu przerywającym termin zaczyna biec od nowa, co daje wierzycielowi kolejne lata na dochodzenie należności. Kodeks wskazuje dwie grupy takich zdarzeń:

• czynność przed sądem lub innym organem podjęta w celu dochodzenia roszczenia, na przykład wniesienie pozwu albo wniosku o wszczęcie egzekucji,
• uznanie długu przez dłużnika, na przykład podpisanie ugody, prośba o rozłożenie na raty lub częściowa spłata.

Od 30 czerwca 2022 r. wszczęcie mediacji oraz zawezwanie do próby ugodowej nie przerywają już biegu przedawnienia, a jedynie zawieszają go na czas trwania postępowania. Samo wezwanie do zapłaty również nie przerywa biegu, choć reakcja dłużnika może zostać uznana za uznanie długu. Dlatego każdą korespondencję z dłużnikiem warto dokumentować i datować.

Windykacja

Zobacz więcej

Sprzedaż wierzytelności

Zobacz więcej

Windykacja B2B

Zobacz więcej

Co zrobić, gdy termin przedawnienia się zbliża

Gdy do przedawnienia pozostaje niewiele czasu, kluczowe jest szybkie skierowanie sprawy na drogę sądową. Pozew wniesiony przed upływem terminu skutecznie przerywa bieg przedawnienia i zabezpiecza prawo do dochodzenia roszczenia.

W praktyce wielu wierzycieli nie kontroluje na bieżąco terminów i orientuje się zbyt późno. Wsparciem jest wtedy profesjonalna firma windykacyjna, taka jak DKOW, która monitoruje terminy i podejmuje działania prawne, zanim dojdzie do przedawnienia. Im wcześniej zgłoszona zostanie sprawa, tym większa szansa na przerwanie biegu terminu i odzyskanie należności.

Kiedy dług się przedawnia, zależy więc od rodzaju roszczenia i momentu jego wymagalności, ale w każdym przypadku czas działa na niekorzyść wierzyciela. Świadome zarządzanie terminami, dokumentowanie działań i szybka reakcja pozwalają zachować prawo do dochodzenia należności, zanim przedawnienie zamieni fakturę w trwałą stratę.

FAQ

Zobacz też

• Po ilu latach przedawnia się dług? – dodatkowe omówienie terminów przedawnienia oraz znaczenia szybkiego podjęcia działań przez wierzyciela.
• Przedawnienie długu – jakie są tego skutki? – wyjaśnienie konsekwencji prawnych przedawnienia roszczenia dla wierzyciela i dłużnika.
• Niezapłacone faktury w firmie – jak szybko reagować i jakich błędów unikać? – praktyczne wskazówki dotyczące działań podejmowanych po przekroczeniu terminu płatności.
• Windykacja polubowna czy sądowa – co wybrać przy rosnących zaległościach klientów? – porównanie dostępnych sposobów dochodzenia należności.
• Kontrahent nie płaci faktur? Sprawdź, co możesz zrobić – możliwości działania wobec kontrahenta, który nie reguluje należności w terminie.

Sprawdź ofertę

• Windykacja – kompleksowe wsparcie w odzyskiwaniu należności na etapie polubownym, sądowym i egzekucyjnym.
• Windykacja należności B2B – usługa skierowana do przedsiębiorców posiadających niezapłacone faktury i inne należności od kontrahentów.